Zodenhuisproject
In de zomer van 2013 is in de Friese plaats Firdgum de laatste hand gelegd aan een bijzondere archeologische reconstructie. Hier hebben vrijwilligers een boerderijgebouw uit het vroegmiddeleeuwse terpengebied nagebouwd, met dikke muren van gestapelde graszoden. Uniek is dat deze zodenmuren het volledige dakgewicht dragen, iets dat kenmerkend is voor terpboerderijen uit de 5e-8e eeuw maar lang door archeologen voor onmogelijk is gehouden.
Deze website laat het bouwproces zien maar wordt niet meer bijgehouden.


Archeologisch onderzoekHet Zodenhuisproject maakt deel uit van een promotieonderzoek naar vroegmiddeleeuwse bouwtradities in het zuidelijk Noordzeegebied. Meer informatie hierover u op de website van de projectleider: danielpostma.tumblr.com (updates via Twitter: @postmapost).
Zodenhuis bezoekenHet zodenhuis is onderdeel van archeologisch steunpunt het Yeb Hettinga Museum en toegankelijk voor publiek (openingstijden: zie www.yebhettingamuseum-firdgum.nl). Voor groepen en schoolklassen is het zodenhuis ook buiten openingstijden te bezichtigen (0518-481356 / yebhettingamuseum@gmail.com).
DocumentaireOmrop Fryslân heeft een tweedelige documentaire over het Zodenhuisproject gemaakt die op Nederland 2 is uitgezonden.Deel 1: http://www.omropfryslan.nl/utstjoering/fryslan-dok-fan-13-oktober-2013 
Met dank aanHet Zodenhuisproject is uitgevoerd onder leiding van het Terpencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen, in samenwerking met het Yeb Hettinga Museum. De reconstructie was niet mogelijk geweest zonder de grote inzet en het enthousiasme van vele vrijwilligers.

Het Zodenhuisproject is financieel ondersteund door Provincie Fryslân, Gemeente Franekeradeel, Stichting Woudsend anno 1816, Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds Nij Bethanië, Boerderijenstichting Fryslân, Vereniging voor Terpenonderzoek, Je Maintiendrai Fonds en Boelstra-Olivier Stichting.
Het project is uitgevoerd in samenwerking met Omrop Fryslân, Wirotex Kraanverhuur, Fame Architectuur & Stedenbouw, Ingenieursbureau Goudstikker - De Vries, Fries Museum, It Fryske Gea, Staatsbosbeheer, Koninklijke Saan en ARRE Remaining History.

In de zomer van 2013 is in de Friese plaats Firdgum de laatste hand gelegd aan een bijzondere archeologische reconstructie. Hier hebben vrijwilligers een boerderijgebouw uit het vroegmiddeleeuwse terpengebied nagebouwd, met dikke muren van gestapelde graszoden. Uniek is dat deze zodenmuren het volledige dakgewicht dragen, iets dat kenmerkend is voor terpboerderijen uit de 5e-8e eeuw maar lang door archeologen voor onmogelijk is gehouden.

Deze website laat het bouwproces zien maar wordt niet meer bijgehouden.

Archeologisch onderzoek
Het Zodenhuisproject maakt deel uit van een promotieonderzoek naar vroegmiddeleeuwse bouwtradities in het zuidelijk Noordzeegebied. Meer informatie hierover u op de website van de projectleider: danielpostma.tumblr.com (updates via Twitter: @postmapost).

Zodenhuis bezoeken
Het zodenhuis is onderdeel van archeologisch steunpunt het Yeb Hettinga Museum en toegankelijk voor publiek (openingstijden: zie www.yebhettingamuseum-firdgum.nl). Voor groepen en schoolklassen is het zodenhuis ook buiten openingstijden te bezichtigen (0518-481356 / yebhettingamuseum@gmail.com).

Documentaire
Omrop Fryslân heeft een tweedelige documentaire over het Zodenhuisproject gemaakt die op Nederland 2 is uitgezonden.
Deel 1: http://www.omropfryslan.nl/utstjoering/fryslan-dok-fan-13-oktober-2013 

Met dank aan
Het Zodenhuisproject is uitgevoerd onder leiding van het Terpencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen, in samenwerking met het Yeb Hettinga Museum. De reconstructie was niet mogelijk geweest zonder de grote inzet en het enthousiasme van vele vrijwilligers.

Het Zodenhuisproject is financieel ondersteund door Provincie Fryslân, Gemeente Franekeradeel, Stichting Woudsend anno 1816, Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds Nij Bethanië, Boerderijenstichting Fryslân, Vereniging voor Terpenonderzoek, Je Maintiendrai Fonds en Boelstra-Olivier Stichting.

Het project is uitgevoerd in samenwerking met Omrop Fryslân, Wirotex Kraanverhuur, Fame Architectuur & Stedenbouw, Ingenieursbureau Goudstikker - De Vries, Fries Museum, It Fryske Gea, Staatsbosbeheer, Koninklijke Saan en ARRE Remaining History.

De reconstructie van het vroegmiddeleeuws zodenhuis in Firdgum is klaar. Vanmiddag vindt in het Yeb Hettinga Museum de officiële opening plaats met alle betrokken partijen. Het zodenhuis en de bijbehorende expositie worden geopend door gedeputeerde Jannewietske de Vries.
Aankomend weekend wordt het zodenhuis ook voor het publiek geopend. Het terrein is dan geheel in vroegmiddeleeuwse sfeer aangekleed. Het Yeb Hettinga Museum is geopend van 13.00-17.00 uur. 

De reconstructie van het vroegmiddeleeuws zodenhuis in Firdgum is klaar. Vanmiddag vindt in het Yeb Hettinga Museum de officiële opening plaats met alle betrokken partijen. Het zodenhuis en de bijbehorende expositie worden geopend door gedeputeerde Jannewietske de Vries.

Aankomend weekend wordt het zodenhuis ook voor het publiek geopend. Het terrein is dan geheel in vroegmiddeleeuwse sfeer aangekleed. Het Yeb Hettinga Museum is geopend van 13.00-17.00 uur. 

Eerste daklaag van het zodenhuis is dicht! Een kort videoverslag op Omrop Fryslân.

FIRDGUM - In Firdgum verrijst een zodenhuis uit de terpenperiode van zo’n dertienhonderd jaar geleden.

Het huis wordt gebouwd door promovendus Daniël Postma en vrijwilligers. Het  staat naast het Yep Hettingamuseum in Firdgum.

Eind juni gaat het huis open voor het publiek.  Het biedt bezoekers de kans te zien hoe hun voorouders leefden.

Postma hoopt met zijn experimenteel onderzoek te promoveren aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Dinsdag 04 juni 2013:

Aan de westzijde is het dak van het zodenhuis inmiddels voorzien van de eerste laag zoden. Ook deze kant wacht nu op een laag mest en nóg twee lagen zoden.

Voorzichtig worden de zoden op de nok van het dak geplaatst. Het plastic dient slechts om de zoden heel te houden tijdens het transport over het dak.

Binnen in het zodenhuis zijn reeds een aantal stutten onder de vliering geplaatst. Dezen hebben echter geen dak dragende functie; het gehele dak wordt gedragen door de dikke muren van het zodenhuis.

Geweldig foto-overzicht van de bouw van het zodenhuis door een van de studenten, Gijs Nieuwlaat.

Media-aandacht voor het Zodenhuisproject.

Afgelopen woensdag kwam Omrop Fryslân weer eens langs om opnamen te maken voor hun documentaire over het Zodenhuisproject. De werkzaamheden werden gefilmd en projectleider Daniël Postma en initiatiefnemer Jan Vonk (geheel rechts) werden geïnterviewd…

… evenals Dr. Johan Nicolay; archeloog bij de Rijksuniversiteit Groningen en verbonden aan het Groninger Instituut voor Archeologie.

Woensdag 29 mei 2013: Mestdag!

image

In een betonmolen wordt de koemest met wat water vermengd en vermalen…

image

…zodat het op de eerste laag zoden van het dak kan worden gesmeerd.

image

Op die laag mest worden daarna nóg twee lagen zoden aangebracht.

Dinsdag 28 mei, 2013

De mest is gearriveerd! Dit wordt op de zoden van het dak aangebracht, zodat een waterdichte laag ontstaat. Het ruikt op de bouwplaats inmiddels “landelijk”.

Het aanbrengen van de koemest, vermengd met stro, op de zoden van het dak.

Een blik op de vliering van het zodenhuis. Nog min of meer blootgesteld aan weer en wind. Maar niet lang meer. Waarschijnlijk werd hier, in vroeger tijden, onder andere het wintervoer voor het vee op opgeslagen.

Recent filmpje over het zodenhuisproject, gemaakt door de Universiteit van Groningen.

Zaterdag 25 mei 2013

Inmiddels werken wij ook op zaterdag aan de bouw van het zodenhuis. Dit om de mensen die door de week niet kunnen, toch de gelegenheid te bieden om de bouwplaats te bezoeken, of desnoods een handje mee te helpen. Hiermee komt de maandag echter te vervallen.

Zoals u ziet liggen de eerste zoden reeds op het dak!

Aan de stalzijde van het interieur wordt de “groppe” (Fries voor mestgoot) uitgegraven. Let op het fraaie poortje waardoor de mest door de zodenmuur heen wordt afgevoerd naar buiten.

Stand van zaken op 21 mei 2013:

image

Aan de oostkant van het zodenhuis is de dakconstructie vrijwel gereed om met zoden te worden bedekt. Nu de westkant nog!

image

Het interieur is inmiddels zo veel mogelijk vrijgemaakt. Zodat, wanneer het dak met zoden is dichtgemaakt, met de inrichting kan worden begonnen.

image

Ook aan de buitenkant van het zodenhuis is het afschrapen van de muren begonnen.

image

Ondertussen wordt in de container bij de bouwplaats hard gewerkt aan de kleine onderdelen voor de inrichting van het zodenhuis.

image

Voor al deze werkzaamheden kunnen wij nog altijd enthousiaste en betrokken vrijwilligers gebruiken! Mocht u belangstelling hebben; dan kunt u rechtstreeks contact opnemen met projectleider Daniël Postma op telefoonnummer 06-47238435, of een mailtje sturen naar zodenhuis@gmail.com. Even langskomen (op werkdagen, tenzij anders aangegeven) kan ook; de koffie staat klaar!

Afschrapen van de muren van het zodenhuis toont fraai het patroon van de bij de bouw gebruikte zoden.

Afschrapen van de muren van het zodenhuis toont fraai het patroon van de bij de bouw gebruikte zoden.

De bouwactiviteiten aan het zodenhuis zijn maandag weer hervat! Het dekzeil is van het dak gehaald. De draad is opgepakt waar wij in november vorig jaar gebleven waren: De houten dakconstructie en de vliering. Het is een genot om weer eens in droge omstandigheden aan de slag te kunnen gaan!

Projectleider Daniël Postma is o.a. te vinden op de nok van het dak. Van daar af heeft men een prachtig uitzicht over het weidse landschap van het Friese zeekleigebied. Hoe zou dat landschap er zo’n 1300 jaar geleden bij gelegen hebben; in de tijd van terpen en zodenhuizen…

Afbouw zodenhuis vangt aan!

Aanstaande maandag (6 mei) is het gedaan met de rust voor het zodenhuis in Firdgum. Dan wordt het blauwe afdekzeil verwijderd en komt er een eind aan de winterstop. Het gebouw heeft dankzij het koude, droge winter- en voorjaarsweer in een rustig tempo kunnen drogen. Controlemetingen laten zien dat de muren keurig netjes met 1 cm per maand inklinken en dat er geen zijwaartse verplaatsingen zijn opgetreden. Alle reden dus om met een gerust hart tot het sluitstuk van dit bijzondere experiment over te gaan!

De werkzaamheden zullen zich in eerste instantie vooral op de afbouw van de kapconstructie richten. Verder komen de afwerking van het huispodium en dat van de muren en het interieur van het zodenhuis aan bod. We kunnen nog extra vrijwilligers gebruiken! Men kan zich aanmelden via zodenhhuis@gmail.com of 06-47238435.

image

De officiële opening van het zodenhuis staat gepland voor donderdag 20 juni. Alle betrokkenen bij het project zullen hier t.z.t. een uitnodiging voor ontvangen. Zaterdag en zondag (22-23 juni) wordt door het Yeb Hettinga Museum een feestelijk openingsweekend georganiseerd. Dan zijn het zodenhuis en de bijbehorende expositie voor iedereen te bezichtigen. Nadere details hierover volgen zodra het programma definitief is.